Раҳимжон
Зафар,
“Туронзамин”
журналининг
Тошкентдаги
мухбири
Чиқмаган
жондан
умид...
Узбекистондаги
бугунги
иктисодий-сиёсий
вазиятни,
оддий
фукоролар халокатли
дея
бахоласаларда,
расмий маълумотлар
доимо бунинг
аксини айтиб туради.
Масалан, эрта
бахордан кеч
кузгача далада
пахта, бугдой
экиб давлатга
опшираётган
дехкон, уз
хосили учун
туланадиган
хакни йиллаб олмаётгани
бугунги
Узбекистоннинг
аччик
хакикати
булсада,
статистик маълумотлар
бу хакда мик
этмайди.
Хорижий
сиёсатчилару
иктисодий
тахлилшунослар
бу
номутаносибликнинг
асл мохиятини
тушуна олмай
хайрон
булсаларда
расмий Узбекистон
мулозимларидан
бу хакда очик
ойдин сурашга
"истихола"
килиб
келдилар. Бу
орада, утган
йилнинг май
ойида
Узбекистоннинг
ахолиси энг
зич вилояти
булган Андижонда
кутилмаган
вокеалар булиб
утди.
Бу
конли
вокеаларнинг
интихоси эса
Узбекистондаги
хорижий ваколатхоналар
такдири учун
ачинарли булди. Андижондаги
халк
кузголонини
узининг тарозисида
тортиб, шунга
яраша нарх
куйган
хукумат,
бунда
"хорижий ваколатхоналарнинг
кули
бор"лиги
хакида
тортинмай баёнот
берди ва
уларни республикадан
бирма-бир
хайдаб
чикара бошлади.
"Фредом
Хауз",
"Интерньюс", "IWPR",
БМТнинг
кочоклар
буйича Олий
комиссари кумитаси
каби инсонпарвар
ва
журналистик
ташкилотлар куз
очиб юмгунча
мамлакатни
тарк этдилар.
Андижон
катлиъомидан
сунг
Узбекистон
хукумати
узининг сиёсий
карашларини
хам шошилинч
равишда
кайта куриб
чикди. Бир
вактлар
истилочи хисобланган
Россия,
Узбекистон
учун "халоскор
куч"га
айланди. Дунёнинг
геосиёсий
карталари
айнан шу
"мускулдор мамлакат"
томонидан
"Андижон
синдроми" деб
номланган
уйин
иштирокчилари
учун кайта
таксимлана
бошланди. Узбекистон
хукуматига
эса бу хавфли
уйинда
чуталчи
вазифаси
топширилди
холос.
Андижон
вокеасини
реал
бахолашга
уринган
Европа ва
Америка ташкилотларининг
Узбекистондаги
холатлари
гоят
ачинарли
булиб колди. Уларнинг
хар бир
кадами узбек
хукумати
томонидан
каттик
таъкиб ва
босим остига олинди.
Уларга керак
булган барча
"хаво йуллари"
беркитиб
куйила
бошланди.
Бирок,
якинда
Узбекистон
Ташки ишлар
вазирлиги
томонидан
барча
хорижий ваколотхоналарга
таркатилган
курсатма, бу
ташкилотларнинг
эндигина сунаётган
умид
учкунларига
янги куч багишлади.Бу
курсатмада
айтилишича,
жорий
йилнинг апрел-май
ойлари
оралигида республикадаги
хорижий
ваколотхоналарнинг
ходимлари
барча
вилоятларда, вилоят
хокимияти ва
Ташки
иктисодий
алокалар
вазирлиги
ходимлари
иштирокида утадиган
йигилишларга
таклиф
килинадилар.
Асосийси, бу
йигилишда хорижий
сармоядорлар
ва уларнинг
маблаглари
жалб этилган
корхоналарнинг
рахбарлари
катнашиши ва
йигилишнинг
мавзуси
айнан
хорижий
сармоялар хакидалиги
бу
курсатмада
аник
айтилган.
Узбекистондаги
элчихоналар
ва бошка хорижий
ваколатхоналар
ходимлари шошиб
колишди.
Узбекистон
иктисодининг
энг мукаддас
ва сирли
саналган хорижий
сармоялар
деб аталмиш худуди
шу пайтга
кадар улар
учун
бунчалик якин
булмаган эди.
Бирок улар
"чучварани хом
санаганликларини"
тез орада пайкаб
колишди.
Ташки
ишлар
вазирлиги
тасдиклаган
жадвалга
кура, биринчи
йигилиш 16 март
куни Андижон
вилояти
хокимиятида
булиб утиши
керак эди. У
ерга АКШнинг
Узбекистондаги
фавкулодда
ва мухтор
элчиси Жон
Пурнелл хам
ташриф буюрди.
Йигилиш
бошланишига
бир соат колганида,
Андижон
вилоят
хокимияти вакиллари
мажлис
ноъмалум
сабабларга
кура бекор
килинганини
айтишди.
29
март куни
Жиззах
вилоятида
утказиладиган
навбатдаги
йигилишга
етиб келишган
хорижий
ваколатхоналарнинг
вакиллари бу
вилоятдаги
йигилиш хам колдирилганини
эшитиб шошиб
колишди.
-
Ахир бу
кандай гап? Бундай
сансалорлик
ва
ёлгончиликнинг
кимга кераги
бор?
Ахир
йигилишнинг
колдирилганини
улар бизга
кеча хам
айтишлари
мумкин
эди-ку?!, - дейди
улардан бири
куюниб.
Мехмонларнинг
афсусланганларича
бор. Ахир
Жиззах
вилояти
республикадаги
хорижий
сармояга
мухтож
булган энг
катта худуд
хисобланади.Ракамларга
ишонадиган
булсак, 2005-2007
йиллар мобайнида
Жиззах вилоятида
барча
йуналишлар
буйича, умумий
нархи 90
миллион
доллардан
ортик булган
35та
инвестицион
лойиха
амалга оширилиши
керак.
Шу
пайтга кадар эса:
-агросаноат
комплексига
мулжалланган
20,92 млн. АКШ
долл;
-енгил
саноатга
карашли 58,5 млн. АКШ
долл;
-курилиш
махсулотлари
ишлаб
чикариш учун ажратиладиган
8,4 млн.
АКШ долл;
-ёгочни
кайта ишлаш
саноатини
жонлантирувчи
550 тыс. АКШ долл;
- электротехника
саноатига
мулжалланган
550 тыс. АКШ долл;
- тог
саноатига
карашли 1200
минг АКШ
долларини Жиззах
вилояти
иктисодига
ташловчи
мард хали
топилгани
йук.Бирок,
шуниси
ажабланарлики,
махаллий матбуот
"Жиззахда
хорижий сармоялар
кумагида кад
ростлаётган
янги корхоналар
купаяётгани
хакида" ёзиб, гапириб
чарчамаяпти.
Уларга кура,
бугун Жиззахда
шакар,
трикотаж,
томат махсулотлари,
спиртли
ичимликлар
ишлаб чикарувчи
кушма
корхоналар
ишлаб турибди
ва уз
махсулотларини
унлаб
давлатларга
экспорт
килаяпти!
Вахоланки,
бугун Жиззах
ахолисига бу
махсулотлар
Козогистон,
Эрон, Хитой, Россия
каби
мамлакатлардан
етказиб келинмокда.
Бу хеч кимга
сир эмас.Ана
энди Ташки
ишлар
вазирлиги
курсатмасига
кура
вилоятларда утказиладиган
иктисодий
мажлислар
нима учун
шошилинч
равишда
бекор
килинганини англагандирсиз?
Ха балли,
чунки бундай
йигилишларда
катнашадиган
хорижий сармоядорнинг
узи йук Жиззахда!
Узбекистондаги
хорижий
ваколатхоналарнинг
ходимлари
хозир 3 апрел
куни Самарканд
вилояти
хокимиятида
булиб утадиган
навбатдаги
йигилишга тайёргарлик
куришмокда.
Кизиги
шундаги, уларнинг
купчилиги бу
йигилиш хам колдирилишини
яхши билишади.
Шундай
булсада,
"Чикмаган
жондан умид" деганларидек…