Саҳифа муҳаррири,

Демократик Ўзбекистон Конгрессининг аъзоси

 

БАХТИЁР ҲАМРО


Phone: 998 (72) 226-52-52
     Fax: 998 (72) 226-52-50
mailto:
hamroev@rol.uz
          
hamroev@rambler.ru

 

 

Жиззах

САДОСИ

 

Oldingi sahifalarga marhamat!

 

 

 

 

 

30-6-2006

 

Пардаевга 4 йил камок жазоси берилди

(ёхуд масхарабозлик билан утказилгани суд хакида)

 

27-28-29 июнь кунлари Жиззах шахар Жиноий ишлар буйича судида, Жиззахлик хукук химоячиси Узбекистон Мустакил инсон хукуклари жамияти аъзоси Уткир Пардаев устидан суд жараёни булиб утди.

 

Суд иши, Жиззах шахар жиноий ишлар буйича судьяси Хамидулло Хамидов, шахар прокуратурасидан прокурор Шавкат Марданов ва котиба Дилрабо Боймирзаевалар томонидан олиб «борилди».

 

Узбекистон Жиноят Кодексининг 105 модда, 2-чи кисмининг «и» банди билан айланаётган хукук химоячини У.Пардаевни адвокат Кушмамат Кулбеков химоя килди.

 

27 июнь куни олиб борилган суд жараёни масхарабозлик билан утказилди. Суд жараёнини судья Хамдамов уз богида утиргандек судни олиб бориб, кул телефонида куплаб марта кул телефонида гаплашиб, гувохларни жеркиб ташаб, адвокатларнинг талабларига умуман этибор бермасдан судни олиб борди. Кеч соат 17-40 ларда бошланган суд кечаси 20-30 да тугади.

 

28 июнь кунга суд жараёнида HRW ташкилотининг Тошкентдаги вакиласи Андреа Берг ва Умида Ниёзовалар кузатувчи сифатида катнашдилар. Халкаро ташкилотдан кузатувчилар келгани муносабати билан 28 июнга белгиланган барча куриладиган суд жараёнлари тухтатилди. Бундан ташкари кузатувчи А.Берг судга етиб келгандан сунг бутун Жиззах шахар жиноий ишлар суди биноси атрофини хукук тартибот ходимлари томонидан ураб олинди. Судга иштрок этиш учун келаётган хукук химоячилари йуллардан ушлаб олиниб уйларида уй камогида саклашди. Хали суд бошлинмасдан туриб, Узбекситон инсон хукуклари ташкилотининг Жиззах туман булими раиси Мамир Аъзимовни Жиззах вилоят ИИБ сига карашли Терроризмга карши кураш булими ходимлари томонидан енгил машинага мажбуран олиб кетилиб уй камогида бутун кун мабойнида икки кун мабойнида саклашди.

 

28 июнь кунги суд жараёнида судья Хамдамовнинг 27 июнь куни булиб утган суддаги киликларидан асар хам колмаган эди. Шунга карамасдан адвокат Кулбековнинг Пардаевни наконий камокга олинганлиги ва тезликда озод килиниши хамда суд материаллари буйича кайтадан экспертиза утказиш хакида килган талабномалари прокурор Шавкат Марданов томонидан рад этилди.

Охирги суз прокурорга бериди. Прокурор айбланувчига 4 йил камок жазоси (зонада эркин юриш) тайинлашни суради.

 

 29 июнь куни соат эрталаб соат 9-00га белгиланган суд жараёни 7 соат кечиктириб утказилди. Бу кунги судда адвокатларнинг чикишлари ва айбланувчининг охирги сузи эишитилди.

 

Адвокат К.Кулбеков суд жараёнида конунлар купол равишда бузилганлигини алохида такидлади.

Айбланаётган У.Пардаев узига куйилган барча айбларни тан олмади.

 

Судья Хамидулло Хамдамов томонидан хукм укилди. Хукук химоячиси У.Пардаевга 4 йил камок жазоси тайинланди, яъни прокурор сураган жазо узгартиришсиз колдирилди.

 

Уч кун мабойнида олиб борилган суд жараёни конунлар ута купол равишда бузилган холда олиб борилди. Хукуматнинг навбатдаги масхарабозилик билан утказаган суди шу билан тугади.

 

Жиззах вилояти буйича, шу вактгача 2 нафар хукук химоячиси камокга ташланган эди. Энди У.Пардаев хам камокга ташланди.

 

Навбатдаги суд жараёни эса, хукук химоячиси Мамаражаб Назаров устидан якин кунларда булиб утилиши кутилмокда. Эслатиб утамиз, М.Назаров 22 июнь куни хибсга олинган эди.

 

Минг афсуслар билан шуни хам такидлаб утмокчимизки, мана камокга олинганлигига  8 кун утибдики М.Назаров холидан, на у аъзо булган «Эзгулик» жамияти ташкилотидан на бошка дустлари томонидан хабар олинган эмас. Факат Назаровнинг камокга олинганлиги хакида хабар таркатиш билан чекландилар халос.

 

Бахтиёр Хамраев- «Жиззах хукук химоячиари Ассоциация» раиси.

29 июнь 2006 йил. Жиззах шахри.

 

27-6-2006

 

Жиззахда яна бир хукук химоячиси хибсга олинди

 

27 июнь куни тонг сахарда, хукук химоячиси Уткир Пардаев (Узбекистон Мустакил инсон хукуклари жамияти аъзоси) хибсга олинди. Хибсга олишни, 4 - нафар Жиззах шахар Ички Ишлар булимига карашли жиноят кидирув булими ходимлари томонидан боскинчиларча амалга оширилди.

 

Хеч кандай прокурорнинг санкциясисиз, эрталаб соат 6-25 лар атрофида Уткир Пардаевни яшаб турган уйидан, давлат раками 13. А. 504 ракамли «Тико» русмли енгил машинада босиб олиб кетишдилар.

 

УМИХЖ нинг Жиззах вилоят булимии раиси Уктам Пардаевнинг бизга хабар беришича, хибсга олишдан бир кун олдин, яъни, 26 июнькуни кечкурин Пардаевларнинг уйини атрофида, Жиззах Шахар ИИБ ходимлартомонидан кузатув кучайтирлган.  Бундан ташкари Жиззах вилоят Ички Ишлар Бошкармасига карашли Терроризмга карши кураш булимии ходимларидан икки киши келишган(келганлардан бирининг исми Журабек) ва Уткир Пардаевни сурашган.

 

У.Пардаевни аник хибсга олинганини, жиззахлик хукук химоячилари шахар ИИБ тезликда етиб борганда, навбатчи хибсга олинганлигини тасдиклади. Бу хабарни шахар ИИБ бошлиги Эркин Хусанов хам тасдиклади.

 

Хукук химоячиси Уткир Пардаев устидан Уз.ЖКю 105 мадда 2-кисми «и» жиноий иш кузгатилган булиб, Жиззах шахар жиноий судида суд махкамси 23 июнга белгиланган эди. Наъмолум сабабларга кура суд колдирилган эди.

 

Хозиргина келган хабарга кура, суд шошилинч равишда соат 14-00 га белгиланган.

Хукумат хукук химоячиларини кандай булмасин тезрок камокларга тикишга шошилаяпти. 

 

25-6-2006

Жамоловнинг жамоли

 

Ушбу материал Жиззах шахри фукароси Наталия Шмыкованинг интернетда ёритиш буйича ариза тарикасида ёзган илтимосномаси буйича эълон килинмокда.

 

Олий суд раисининг уринбосари Б.Жамоловда холислик йуколган

 

(ёхуд, бир иш юзасидан Узбекистон Олий Суд раисининг уринбосари Б.Жамоловнинг суд амалиётида турт марта назорат тартибида протест келтиргани, яъни суд амалиётида ута ноёб ходиса руй бергани хакида)

 

Жиззахдаги жуда оддий бир фукоролик ишига Олий суд раисининг уринбосари Б.Жамолов жуда-жуда кизикиб колганлар. Уша низо куйи судлар томонидан Б. Жамолов хохлагандай хал этилмагани учун у киши шу иш буйича бирин кетин турт марта протест келтирганлар. Охирги протест ушбу низо Б.Жамолов хохлагандай хал этилишини яккол курсатиб турибди. Суд амалиётида бир иш юзасидан бир рахбарнинг турт марта назорат тартибида протест келтириши ноёб ходисадир.

 

Низо куйидагича юзага келган: Узбекистон ССР Курилиш министрлигига карашли 9-курилиш трестининг Мехнат Жамоаси Кенгаши трестга карашли уйлар (коттежлар)ни, уларда яшаб келаётган ишчи-хизматчиларга сотиш хакида 1988 йил 7 апрел куни карор чикаради. Шу жумладан, корхонада узок вакт йиллар ишлагани учун деб Владислав Шмыковга у оила аъзолари билан яшаётган Жиззах шахар, Халклар Дустлиги кучаси,7-уй 2-хонадонни 50 фоизли нархда сотиш хакида хам.

 

Бу пайтда шу хонадонда Владислав Шмыков (эр), Станислава Томашевич (хотин), Евгений Шмыков (угил), Ирина Шмыкова (келин) ва Наталья Шмыкова (киз) руйхатдан утиб яшаганлар.

Ушбу оила уша пайтда шунчалик ночор яшаганки, юкоридаги карорга биноан бошка истикомат килувчиларнинг хаммаси узлари яшаган хонадонларни сотиб олган булсада, Владислав Шмыковнинг оиласи бу уйни имтиёзли нархда хам сотиб ололмаган. Бу орада В.Шмыков огир касалликка чалиниб тушакка михланиб колади ва 1-гурух ногирони деб топилади.

 

1991 йил 26 феврал куни бу оиладаги мушкул вазиятдан хабардор булган курилиш трести Мехнат Жамоаси Кенгаши трест касаба уюшма кумитасининг ташаббусига асосан "Узок йиллар корхонада ишлагани ва 1-гурух ногирони булиб колгани учун уша уйни Владислав Шмыковга бепул мулк килиб бериш хакида" янги карор чикаради.

Шу уринда жуда мухим бир саволга аниклик киритайлик: турар жойни хусусийлаштириш деганда узи нима тушунилади? Бу саволга 1993 йил май ойида кабул килинган конуннинг 1-моддасида жавоб берилган. Унга кура, турар-жойни хусусийлаштириш деганда шу уйни унда яшовчиларга сотиш ( шу жумладан имтиёзли нархда) ёки конунга асосан бепул бериш тушунилади. Шуролар даврининг охирларида турар-жойлар баъзи бир тоифа фукароларга мулк тарикасида бепул берилган. Бирок уларга мулк хукукини тасдикловчи давлат ордерлари берилмаган. Кейинчалик, турар-жойларни хусусийлаштиришга оид низолар юзасидан ФИБ суд амалиётини умумийлаштирган Олий суд Пленумининг 1995 йилдаги карорида: "Вазирлар Махкамасининг 1992 йил 13 августдаги 378-сонли карорига, Вазирлар Махкамасининг 1993 йил 1 мартдаги 114-сонли карорига мувофик узгартишлар киритилган. Ушбу карорлар асосида хусусийлаштирилган квартираларга эгалик хукуки хам давлат ордери билан расмийлаштирила бошланди. Бунга кадар ижарачи билан тузилган олди-сотди шартномаси ёки турар-жой бепул берилаётган булса, хокимнинг уни эгаликка бериш хакидаги карори (Фармойиши) бундай турар-жойнинг хукукий хужжати булиб хисобланиши керак" деб тушунтирган. Бугунги низога сабаб булаётган уйни Владислав Шмыковга шу мулкнинг эгаси, яъни 9-курилиш тресты бепул мулк килиб берган, яъни, уйни хусусийлаштириб, тегишли карор хам чикарган. Совет даврида эса хоким деган лавозим хам, хокимият деган идора хам булмаган. Туман ижроия кумиталари узларининг ихтиёридаги уйларни хусусийлаштириш, корхоналар эса уз тасарруфидаги ЖЭК лари оркали уларни хусусийлаштириш масаласи билан шугулланганлар.

Хуллас, Жиззах шахар Халклар Дустлиги кучаси 7-уй, 2-хонадон 1991 йил 26 феврал куни Владислав Шмыковга хусусий мулк килиб расмийлаштирилган. Уша давр талабига биноан уйни хусусийлаштириш тулик амалга оширилган эди.

Совет даврининг охирги йилларида уй-жойларни хусусийлаштириш уларни сотиш оркали амалга оширилган булса, бу олди-сотди нотариал идораларда расмийлаштирилар эди. Бу шартнома уй-жой хусусийлаштирилгани хакидаги хужжат хисобланган. Агар уй унда яшовчига бепул бериш йули билан хусусийлаштирилган булса, бу хакдаги мулкдорнинг буйруги, ёки карори асосий хужжат хисобланган.

Владислав Шмыков 1991 йил 4 июнда вафот этган. Энди бу уй конун талабига кура мархумнинг 1-даражали меросхурларининг умумий мулки булиб колиши керак. Бирок у умумий мулк сифатида расмийлаштирилмасдан келинди. Орадан 9 йил утди. Бу давр ичи 1993 йил 7 май куни "Давлат уй-жойларни хусусийлаштириш тугрисида"ги конун кабул килинди. Конуннинг 19-моддасида "Фукароларнинг алохида уй, квартира ва хонага эгалик хукуки турар-жой киймати тулик туланган (сотиб олинган) ва эгалик хукуки хакидаги давлат ордери олинган пайтдан бошланади" деган меъёр киритилди.

Айнан шу меъёрнинг конунга киритилганлиги Евгений Шмыков ва унинг онаси Станислава Томашевичда 2000 йилларга келиб, илгари хусусийлаштирилган шу уйни яна бир бор хусусийлаштириб, унга давлат ордери олиб, бошка меросхурларни уйнинг пулига шерик килмасдан С.Томашевич номидан бошкага сотиб, Россияга кучиб кетиш истаги пайдо булади. В.Шмыковга 26.02.1991 йили 9-курилиш трести томонидан бепул хусусийлаштирилиб берилган уйни бу уйга мутлако алокаси булмаган Жиззах шахар хокимлиги 2000 йил 20-июн куни С.Томашевич номига "шу уй хусусийлаштирилади" деб давлат ордери берган. Давлат ордерини Томашевич номига берилишига Н.Шмыкова хам розилик билдирган.

Н.Шмыкова отасидан мерос булиб колган уйни укаси Е.Шмыков билан онаси тезда сотиб, Россияга кучиб кетмокчи эканлигини сезиб колади. У судга даъво кузгаб, унинг 1-даражали меросхурлигини, узининг уйи йуклиги учун уни хамда углини отасидан колган уйга киритиб куйишни суддан сурайди. Даъво иши судда курилаётгани сабабли судья низоли уйнинг сотилишини такикловчи суд хужжатини Жиззах шахридаги нотариусларига ва Жиззах шахар МБТИга юборади. Низо судда курилиб, якунланишига оз колганда уйни тезрок пуллашга шошилган Е.Шмыков М.Мажидова деган хусусий нотариусни топиб, шу уйда С.Томашевичнинг бир узи яшайди деб калбакилаштирилган уй китоби нусхасини ва 2002 йил 18 ноябр санаси билан сохталаштирилган МБТИ-нинг №1902 сонли Форма-14 маълумотномасини такдим этиб, бошка меросхурларга сездирмай уй Шахноза Бобоназарова деган аёлга сотилди деб, шартномада курсатилган сотувчи ва олувчининг иштирокисиз расмийлаштиради.

 

Куйи судлар, айникса, биринчи боскич судлари халкка якин, улар халк билан бевосита мулокотда булиб одил судловни амалга оширадилар. Шу боис биринчи боскич судлари нохакдан-нохак карор чикаришга оз булсада одамлардан ийманадилар.

Даъвогар Шмыкова Наталья жавобгарлар Станислава Томашевич, Бобоназарова Шахноза ва Жиззах шахар хусусий нотариал идорасига нисбатан судга даъво кузгатиб, узи ва углини Жиззах шахар Х.Дустлиги кучаси 7-уй, 2-хонадонга киритиб куйишни, низоли уйни хусусийлаштириш хакидаги 2000 йил 20 июндаги давлат ордерини ва 2002 йил 18 декабрдаги уйнинг олди-сотди шартномасини хакикий эмас, деб топиб, Ш.Бобоназаровани оиласи билан уйдан кучиришни сураган.

Фукаролик ишлари буйича Жиззах туманлараро судининг 2003 йил 5 июндаги хал килув карори билан Шмыкова Натальянинг даъвоси каноатлантирилиб, Жиззах шахар хокимлиги томонидан 20.06.2000 йили Томашевич Станислава номига берилган 5272-сонли давлат ордери хамда Томашевич Станислава ва Бобоназарова Шахноза уртасидаги 18.12.2002 йили Жиззах шахар хусусий нотариал идораси томонидан 1055-сонли реестр билан кайд этилган Жиззах шахар Х.Дустлиги кучасидаги 7-уй, 2-хонадоннинг олди-сотди шартномаси хакикий эмас, деб топилиб, бекор килинган.

Жавобгар Ш. Бобоназарова ва оила аъзолари билан Жиззах шахар Х.Дустлиги кучасидаги 7-уй, 2-хонадондан мажбурий тартибда чикарилиб, даъвогар Н. Шмыкова ва унинг угли С.Аджимуратов доимий яшаш учун киритилган. Ш.Бобоназаровага уй-жойни сотиб олиш харажатини С.Томашевичдан ундириш хакида алохида даъво килиш хукуки тушунтгирилган.

Бу хал килув карорни ФИБ Жиззах вилоят суди кассация судлов хайъати 2003 йил 23 сентябр куни М. Искандаров раислигида, Р.Хакимова ва А.Самандаровдан иборат таркибда конуний ва асосли деб топиб уз кучида колдиради.

Олий суд раисининг уринбосари Б.Жамолов М. Искандаров раислигидаги кассация боскич суди ажримини бекор килиш максадида протест келтирар экан, расмий хужжатдаги "Профсоюзный комитет выслушав объяснения этих товаришей решил:

1) Просить ОПК треста №9 и СТК треста о следующем:

а)Тов.Шмыков В.Г. является инвалидом 1 -группы, а до инвалидности много лет работал в системе треста, передать т.Шмыкову В.Г. занимаемую им жилплощадь безвозмездно"

деб ёзилган аник-тиник гапларни протестда куйидагича бузиб курсатади:

"Корхона касаба уюшмаси кумитасининг 1991 йил 25 феврал кунги карорида низоли уй В.Шмыковга сотилиши баён этилган", деб.

Б.Жамолов имзолаган протестда яна:

"2000 йил 20 июн куни Жиззах шахар хокимияти томонидан С. Томашевич номига низоли уй хусусий л аштирилгани хакида давлат далолатномаси берилган" деб курсатилган.

Протестда Жиззах шахар хокимлигининг конунсиз харакати конуний деб курсатилган. Ахир, 1991 йил 26 феврал куни 9-курилиш трести В.Шмыковга хусусий мулк килиб бепул берган уйни, орадан 9 йилдан ортик вакт утгач бу уйга мутлако дахли йук, бу уйнинг мулкдори булмаган Жиззах шахар хокимлиги С.Томашевичга хусусийлаштириб бериши мумкинми ? Мумкин булса, кайси асосларга кура?

Хуллас, Олий суд раиси уринбосари Б.Жамоловнинг иш холатларини бузиб курсатган холда келтирган протести матнини Олий суднинг судлов хайъати айнан кучириб олиб ажрим чикаради, протестни каноатлантиради. Иш янгитдан кассация боскич судида куриладиган булади.

Ишни кассация тартибида 2004 йил 29 июл купи курган ФИБ Жиззах вилоят суди Ф.Умарова, А.Самандаров, С.Тожиддиновдан иборат таркибда даъвогар Шмыкова Натальянинг даъвоси асосли эканлиги, биринчи боскич судининг хал килув карори конунийлиги хакида ажрим чикаради. Ажримда далиллар худди ипга терилган маржондай акс эттирилиб, Олий суд томонидан келтирилган протест ва уша протест каноатлантирилгани хакидаги ажрим асоссизлиги мантикан фош этилади.

Табиийки, ишнинг бундай хал этилиши кейинчалик Олий суд раиси уринбосари Б.Жамоловни каноатлантирмаган. У киши шу иш буйича 2005 йил 13 январ куни иккинчи протестни келтиради. Унда жуда галати: "Суд низоли хонадон В.Шмыков номига хусусийлаштирилмаганлиги сабабли С.Томашевич низоли уйни хусусийлаштирган, бу хакда унга 2000 йил 20 июн куни 5272-сонли давлат ордери берилганига эътибор бермасдан Олий суд Пленуми карорини нотугри талкин килган" деган фикр берилган.

Вахоланки, биринчи боскич суди аллакачон 9-курилиш трести томонидан В.Шмыковга хусусийлаштириб берилган уйни Жиззах шахар хокимлиги С.Томашевичга яна бир марта хусусийлаштирганини, бу хакда 2000 йил 20 июн куни С.Томашевичга 5272-сонли давлат ордери берганини конунсиз деб, Жиззах шахар хокимияти томонидан амалга оширилган хусусийлаштиришни хам, шу асосда С.Томашевичга берилган давлат ордерини хам, олди-сотдини хам конунсизлиги учун бекор килиш хакида чикарган хал килув карорини бошка-бошка таркибдаги судлов хайъати, хатто Олий суд хохишига карши булса-да, конуний, деб узгаришсиз колдирган.

Олий суд судлов хайъати Олий суд Раиси уринбосари Б.Жамоловнинг иккинчи протестини хам каноатлантириб, кассация боскич судининг айнан бир иш буйича иккинчи ажримини хам бекор килади, Олий суднинг иккинчи ажримида иш кассация боскич судида яна бир бор курилиши кераклиги курсатилиб, низоли уша уйни С.Томашевичдан сотиб олган Ш.Бобоназарова фойдасига хал этилиши кераклигига шаъма килинади.

Шундан сунг, судья Ф.Маматкулова раислигидаги биринчи боскич судининг хал килув карорини илгари конуний, асосли деб топган М.Искандаров ва Р.Хакимова, С.Тожиддинов урнига А.Самандаров кирган таркибдаги кассация боскич суди ишда хеч кандай холат узгармаса-да, илгариги фикрларини Олий суднинг курсатмасини бажариш максадида узгартириб, 2005 йил 25 март куни иш буйича жавобгар Ш.Бобоназарова фойдасига янги хал килув карори чикаради.

Суд хайъати уз карорини асослаш учун Шмыкова Натальянинг низоли уйга хеч кандай алокаси йук, у бу уйга даъво килишга хакли эмас, деб курсатади.

Н.Шмыкованинг Узбекистон Президенти номига суд кароридан норози булиб ёзган шикояти ва Олий Судга бориб уз хукукини катьий талаб килгани Олий суд раиси уринбосари Б.Жамоловнинг шу иш буйича учинчи протестга хам имзо чекишига сабаб булади.

Олий судда келтирилган протест ва уни каноатлантириш хакидаги ажримда иш буйича кабул килинган суд актлари (Хал килув карори ва ажрим)ни бекор килиш, ишни биринчи боскич судида янгитдан куриш масаласи куйилган.

Олий суд томонидан чикарилган охирги ажримда низо иш буйича жавобгар Ш.Бобоназарова фойдасига хал этилиши кераклиги катьий килиб руй-рост курсатилган, хатто Ш.Бобоназарова Н.Шмыковани уйдан кучириш хакида даъво кузгатиши кераклиги курсатилган.

Мазкур фукаролик иши Жиззах вилоят судида судья М.Ризаев раислигида курила бошланди. Судда бахс кизигандан кизиб бормокда. Шу вактигача жим турган, Шмыковлар оиласининг келини Шмыкова Ирина энди судга даъво кузгаб, низоли уйнинг Жиззах шахар хокимлиги томонидан 2000 йил 20 июн куни С.Томашевич номига хусусийлаштиришига розилик бермаганини, бу уйни С.Томашевич Бобоназаровага сотаётганида унинг узининг розилигини олмаганини баён этиб, низоли уйни хусусийлаштирилишини, унинг олди-сотдисини бекор килишни суддан талаб килмокда.

Россия Федерациясида яшаётган Станислава Томашевич хам Узбекистондаги бу кизикарли суд жараёнидан хабардор шекилли, у уз вакили оркали судга даъво кузгаб: "Ставлю в известность в том, что домовладение находящееся по адресу: Республика Узбекистан, гор.Джизак, ул.Х.Дустлиги, номер 7-2, я не продавала и денег за его отчуждение не получала" демокда.

Негаки, арокхур Е.Шмыков бошка меросхурлардан кизганиб, уйни арзимас пулга шошилинч равишда сотган, уша пулни хам онаси С.Томашевичга бермаган. Шартномадаги сотувчи деган жойга Е.Шмыков онасининг имзосини калбакилаштириб куйган. Сотиб олувчи Ш.Бобоназарова деган жойга унинг эри Холматов Отабек имзо чекан. Хуллас, хусусий нотариус М.Мажидова олди-сотди шартномасини калбакилаштирган.

Олий суддан куйи судларга шу низо Ш.Бобоназарова фойдасига хал этилиши кераклиги хакида топширик берилган экан, судья М.Ризаев бу топширикни (конун талабини бузиб, конуний далилларни рад этиб булсада) барибир бажарди. Бу топширикнинг бажарилишини вилоят суди раиси М.Искандаров уз назоратига олиб турди.

Буни суд жараёни иштирокчилари  куриб, сезиб,идрок этиб турди.

Бу адолатсиз карордан норози булиб ёзилган апелляция шикояти фукаролик ишлари буйича Сирдарё вилоят судида курилиб, низо адолатли ечимини топди. Низо яна Н. Шмыкова фойдасига хал этилди. Гуёки, конун устуворлиги хам, адолат тамойили хам жой-жойига тушгандай булди. Россияга кетиб колган кария касалманд ёрдамга мухтож Станислава Томашевич уз уйига кизи Н. Шмыкова ёнига кайтди. Натижада бу русзабон оилада нихоят хотиржам хаёт тиклангандай булди.

Шу орада Олий суддан яна “хуш-хабарлар” келди: Б. Жамолов шу иш буйича туртинчи протестга хам имзо чекибди. Протестда яна бир бор, ушбу низо Ш. Бобоназарова фойдасига хал этилиши руй-рост куйилган. Протестнинг Олий суда курилиши 2006 йил 3 июль кунига тайинланган . Энди купи билан  10-15 минут суд мухокамаси булади, низоли уй Б. Жамолов истагандай, Ш.Бобоназарова фойдасига хал этилади. Натижада, бу адолатсизликдан нафакат рус забон бу оила, мархум Владислав Шмыковнинг арвохи хам шаксиз чиркирайди.     

 

Материални интернетга тайёрловчи:                                Наталья Шмыкова

 

24-6-2006

 

Навбатдаги курбон Ким?

 

22 июнь куни Мамаражаб Назаров Бустон шахарчасига, уз уйини кайтиб олиш максадида, Зарбдор туманлараро фукаролик судига, узининг аризаси буйича суда катнашиш учун Самарканд вилоятидан Зарбдор туманига соат 10-30 лар атрофида келади. Кутилмаганда, Назаровни, Зарбдор туман ИИБ бошлик уринбосари Фаррух Сарабеков туманлараро суд идорасидан туман ИИБга олиб кетади. Бу фактни, 22 июнь куни Зарбдор туман ИИБ навбатчиси Алишер Эркабаев тасдиклайди. Биринчи навбатда, унинг кул телефони ички ишлар ходимлари томонидан тортиб олиб куйилгани туфайли Назаров билан Жиззахлик хукук химоячилари орасидаги алока бирданига узилди. (Назаровнинг кул тел: 229-05-85). Кейинги маълумотларга караганда 21 июнь куни  Зарбдор туман ИИБ кидирув булимининг Журабек исмли бошлиги Бустон шахарчасида кидирувни бошлаб юборган.

 

Назаровни Зарбдор туман ИИБ ёрдами ила Жиззах шахар ИИБ олиб кетилиб, аллакачон тергов бошланганлиги, сурокни Жиззах шахар ИИБ нинг терговчиси Толиб Назаров томонидан аллакачон бошлаб юборилганлиги хакида «Жиззах хукук химоячилари Ассоциация»га тезликда маълумот келди. Терговчи Толиб Назаров «Жиззах Адвокатлар уюшмаси»нинг аъзоси адвокат Мавжуда Комолова билан биргаликда «тергов»ни олиб борилаётганлиги хам маълум булди. Тергов кийноклар асосида олиб борилаётганлиги хакида бошка манбалардан аник хабар келди.  

 

Бу хакда, нарозилик тарзида, 23 июнь куни соат 11-00лар атрофида Жиззах шахар ИИБ бошлиги Эркин Хусановга мурожаат килганимизда бошлик айтдики «Мен хеч нарсадан хабарим йук. Бизга бу нарса таълукли эмас, угирлик булган булса мархамат маълумот берамиз, колганини билмайман» деб жавобни олдик.

(тел: 226-54-48)

 

Бахтиёр Хамраев икки кун мабойнида, ута кийинчиликлар билан Жиззах шахар ИИБ тергов булимининг бошлиги Бахтиёр Муртозов билан учрашишга эришганда, Б.Муртозов куйидагиларни билдирди: «Назаров устидан хакикатан тергов жараёнлари кетаётпти, бу терговни терговчим Толиб Назаров олиб бораёпти. Назаровни хибсга олишга асосларимиз бор. 24 июнь куни айблов эълон киламиз» деб айтди. 

 

Бахтиёр Хамраевнинг «Назаровни хибсга олишда прокурорнинг санкцияси булганми?» деган саволига «Прокурорнинг санкцияси йук» деган жавоб олинди. (тел: 223-62-58). Хамраевнинг бошка куплаб саволлари жавобсиз колдирилди.

 

Вилоят Ички Ишлар Бошкармаси тергов бошкармаси булим бошлги Шухратжон Курбонов жанобларидан олиниши керак булган маълумотлар урнига коп-коп вадалар олинди. (тел: 226-30-34)

 

Эслатма: Жиззахлик хукук химоячиси Мамаражаб Назаров, Андижон хунрезликларидан кейин, 2006 йил 26 май куни, узи яшаб турган уйидан махаллий хокимият томонидан тузилган 70 нафарга якин боскинчилар томонидан кувгун килиниб, тугилиб усган жойи Самарканд вилояти Кушравот туманига карашли Урганжи кишлогига кучириб юборилган эди.

 

Кувгундан кейин каровсиз колиб кетган уйини эгаллаб олган узга шахслар устидан судга Назаров мурожаат килган эди. Шу мурожаати буйича Зарбдор туманлараро фукаролик судида куриб чикилиши кутилаятнган эди.

 

«Жиззах хукук химоячилари Ассоциация»си Назаров масаласи буйича барча маълумотлар тула урганилиб булгандан сунг эртага 2006 йил 24 июнь куни вилоят хукук тартибот идораларига ва Халкаро ташкилотларга ариза ва мурожаатлар билан чикилиши режалаштирилмокда.

 

Хукумат, хукук химоячиси Назаровни нафакат кувгунга учратди, конуний уйини тортиб олдилар, энди эса камокка тикдилар.

 

Навбатдаги курбон Ким?.........

 

23-6-2006

 

22 июнь куни Жиззахда яна бир хукук химоячиси хибсга олинди, бошка бир хукук химоячиси устидан эса 23 июнь куни суд жараёни бошланиши кутилмокда

 

Яна бир хукук химоячиси Мамаражаб Назаров 22 июнь куни соат 13-00 лар атрофида Жиззах шахар ИИБ ходимлари томонидан хибсга олинди. Нима сабабдан хибсга олинганлиги хозиргача наъмолумлигича колмокда. Жиззахлик хукук химоячилари томонидан М.Назаровнинг озод килиш учун килаятган барча харакатлари ва такдири хакида маълумот олиш учун килинган уринишлар хозирча натижа  берганича йук.

 

Хукук тартибот идоралари хукук химоячиларининг талабларини очикдан-очик инкор этишмокда. Айрим каналлардан келган хабарларга кура Мамаражаб Назаров устидан тергов ишлари аллакачон бошлаб юборилган.

 

Яна бир хабарга кура, тергов адвокатсиз ва кийноклар усулида олиб борилмокда. Терговни Жиззах шахар ИИБ карашли тергов булимии ходими Толиб Назаров олиб бормокда. Бугун бир хукук химоячиси хибсга олинган булса, эртага 23 июнь куни соат 10-00да бошка бир хукук химоячиси Утк5ир Пардаев устидан суд бошланиши белгиланган. Жиззахлик хукук химоячилари бошларидан огир кунларни бошдан кечирмокдалар.

 

Эртага хукук химоячиларининг хибсга олиниши ва суд жараёни хакида батафсил маълумотларни беришга харакат киламиз.

 

21-6-2006

«Агар айбингни буйнинг олмасанг...»

хабарига  илова

 

Сахифамизнинг март ойида берилган ««Кофи Ананд» Жиззахлик хукук химоячиларини калтаклади» деб номли хабарда берилган тазйиклар буйича Жиззахлик хукук химоячилари атрофлича мониторинг утказиб Халкаро ташкилотларга хабар таркатишган эди.  Булиб утган тазйикларни инобатга олган Халкаро Хельсенки Федерацияси Узбекистон хукук тартибот идораларига Очик хат билан чиккан эди. Куйида, биз, олдин булиб утган вокеалар жараёнини хакида ва юборилган «Очик хат»нинг нусхсини бермокдамиз:

 

«24 март куни соат 18-30 ларда, Узбекистон Мустакил Инсон Хукуклари жамияти булими аъзолари ака-укалар Уткир Пардаев ва Шароф Пардаевлар хамда уларнинг кушниси булмиш Вохид Очилов (Жиззах шахарининг Азимов кучаси 24 уйда яшайди) Жиззах вилоят МХХнинг Контр азведка булими ходимлари тамонидан гувох сифатида хибсга олиниб, Контр разведка булими биносига олиб келинган ва улардан бири Шароф Пардаев икки соат адвокат иштрокисиз сурок пайтида каттик калтакланди. Турт нафар МХХ жодимлари ва Жиззах шахар ДАН ходими Райимжон Кунишовлар хукук химоячиларни хибсга олишда иштрок этишган. (кейин Райимжон Кунишов билан учрашилди ва вокелар тафсилотлари суралди. Бахтиёр Хамро).

Вокеадан хабар топилгандан сунг, Жиззахлик хукук химоячилари Мамир Азимов, Уктам Пардаев ва Бахтиёр Хамраевлар, хамда бир неча хукук химоячилари яшин тезлигида тупландилар ва хибсган олинганларни озод килишга киришилди. МХХнинг Контр разведка булими биносининг орка ва олди икки эшиклари олдида туриб олишдалар.

Бинонинг олди эшигида туриб олган Бахтиёр Хамраев МХХ ходими Сергей Трегубов ва хукук химочиларини терговни олиб бораётган терговчи Бобур Мирзаев билан учрашиб хибсга олинганларни тезликда озод килишларини талаб килди. Адвокат иштрокисиз ва калтаклар остида тергов килинаётганлиги учун каттик нарозилик билдирди.

Бинонинг орка эшигида туриб олган Уктам Пардаев хам шу талабларни куйганда, исмини айтмаган 40 ёшлик бир лейтинант  - «Бор каерга борсанг бор, Билган жойинга бор, бор Американга ёз, хамма ёкка ёз, биласанми мен ким буламан, мен Кофи Ананд буламан!!!», деб масхара килган.

Кейин маълум булишича, хукук химоячилари хибсга олинишидан олдин, Азимов кучасида Ойбек исмли куролланган шахс МХХ ходимлари тамонидан кулга олинган ва гувох сифатида катнашасан деб мажбурлаб олиб келинган. Хукук химоячилари адвокат билан таминланишини талаб килганларида, МХХ ходимлари, - «Бу ерга хеч кандай адвокат киритилмайди», - деб жавоб беришган. Тергов жариёнида МХХ ходимлари хеч бири узларини талаб килинганига карамасдан узларининг исм фамилияларини айтишмаган.

Шароф Пардаевнинг айтишича, ундан, - «Сураб келган аканг ким узи», деб суралганда, «Менинг акам Уктам Пардаев, узимга ухшаб хукук химоячиси, ташкилотимиз рахбари», - деб жавоб берган. Шундан сунг, МХХ ходими Сергей Трегубов, - Ха-а-а, халиги Америкага карашли ташкилотми? Акангни хам, Жиззахлик хукук химоячиларини хам …… куйиб куйдим. Менинг ота-онам йук, детдомскийман, биласанми? Мен русман, президентингни хам …. куйиб куйдим», - деб ута купол сузларни ишлатган.

Уткир Пардаевни куйиб юборишдан олдин, узини таништирмаган лейтинат, - «Сени хафа килган бу уриснинг онасига палонига……. Бу урис урнига мен кечирим сурайман. Булган вокеларни хеч кимга айтма, яхши булмайди, билдингми?», деб айтган.

Шароф Пардаведан хам Вахоб Очиловдан хам улар кечирим сураган ва вокеани хеч кимга айтмасикни кайта-кайта айтишган.

Жиззахлик хукук химоячиларининг биргаликдаги каттик талабларидан кейингина, Уткир Пардаев ва Вохид Очилов кеч соат 20-20 лар атрофида хибсдан озод килинди.

Каттик калтакланган Шароф Пардаев эса кеч соат 20-30 лар чикарилди.

Соат 21-10 лар атрофида Шароф Пардаевнинг калтакланган холдаги холати сувратга олинди.

Окшом 22-20 ларда калтакланган Шароф Пардаев, Жиззах шахар Шошилинч Тиббий ёрдам  булимига олиб борилди. Врач, хирург - лор Абдурозок Мамазиёев тамонидан текширилиб куйидаги диогноз куйилди: «Лабнинг ички ёрилиши ва бурун кисмининг кийшайиши».

Булиб утган вокелар тафсилотлари тулик ёзилиб булинди ва керакли ташкилотларга, эртага 25 март куни берилиши мулжалланди. Шу билан бирга Жиззахлик хукук химоячилари тамонидан ушбу вокеа юзасидан Баёнот берилиши мулжалланди.

Бахтиёр Хармаев-

Жиззах Хукук Химоячилари Ассоциация раиси.

24 март 2006 йил. Жиззах шахри» 

 

 

 

«Очик хат» рус тилида берилмокда:

 

Прокурору Джизакской области РУ

Г-ну Назарову П.

РУ. г.Джизак, ул. Нариманова 65

 Факс: +998 (72) 226 00 90

 

Прокурору города Джизака

Г-ну Сагатову Т.

РУ, г. Джизак, ул. Шикофор 1

Факс: +998 (72) 226 52 19

 

Копия

Генеральному прокурору Республики Узбекистан

Г-ну Кадырову Р.

РУ, г. Ташкент, ул. Ак. Гулямова, 66

Факс:+998 (72) 133 39 17

 

Открытое письмо

 

Вена 28 апреля 2006

Сообщение об и
збиении   правозащитников из г. Джизака Пардаева Уткира и Пардаева Шарофа 24 марта 2006 года сотрудниками правоохранительных органов

 

Уважаемый г-н Назаров,

 

Международная Хельсинская Федерация по правам человека глубоко озабочена фактом избиения правозащитников Пардаева Уткира и Пардаева Шарофа (г. Джизак, Джизакская область).

24 марта около 18.30 в г. Джизаке сотрудниками Джизакской областной СНБ (служба национальной безопасности) был задержан местный житель, проживающий в махалля «Сангзар». При осуществлении этого задержания в качестве понятых были приглашены, а фактически  задержаны, жители этого же махалля правозащитники Пардаев Уткир и Пардаев Шароф (члены областной организации НОПЧУ и братья Уктама Пардаева, руководителя областной организации НОПЧУ «Независимое общество прав человека Узбекистана») Задержание осуществляли четверо сотрудников СНБ, а также сотрудник джизакского ГАИ Кунишев Р. Сразу же после задержания правозащитников начали избивать и допрашивать. На законные требования Пардаева У. предоставить им адвоката, майор Трегубов С. ответил нецензурной бранью.

 

Под давлением собравшихся у здания СНБ местных правозащитников Пардаев У. и Пардаев Ш. были освобождены через несколько часов в тот же день. После полученных в здании СНБ телесных повреждений Пардаев Ш. был госпитализирован в больницу, где провел, пять дней.

 

Международная Хельсинкская Федерация по правам человека обращается к Вам с убедительной просьбой провести тщательное расследование данного факта преследования правозащитников и сообщить нам о ходе следствия. 

С уважением,

 


Доктор Аарон Роудс ( исполнительный директор МХФ)

Копии:
Бюро Верховного Комиссара ООН по правам человека, Г-жа  Луиза Арбоур,

Специальный докладчик ООН по пыткам Манфред Новак,
Специальный представитель Генерального секретаря ООН по вопросу о правозащитниках,  Хина Джилани

Международный Комитет Красного Креста

делегации ОБСЕ, БДИПЧ
Национальные Хельсинские комитеты

 

 Жиззахдаги хукук тартибот органларининг катта бошликлари хукук химоячилари Пардаевлр масаласида бунчалик чопа-чоп килаётганлигининг асосий сабабини Халкаро Хельсенки Федерациясининг «Очик хати»дан излаш керакдир. Хукук химоячиси Уткир Пардаевдан жиноятни барчасини буйнига олиб имзо чекканда  Узбекистоннинг хукук тартибот идораларига яхшигина дастак булур эди ва Халкаро ташкилотларга жавоб берар эди. Мана гап каерда.

 

Бахтиёр Хамраев - «Жиззах хукук химоячилари Ассоцияси» раиси.

19 июнь 2006 йил. Жиззах шахри

 

 

 

 

20-6-2006

«Агар айбингни буйнинга олмасанг мана бу отверка билан орка тешигинга тикиб, кизил ичагингни  суғуриб оламан»

 

(ёхуд, Жиззах шахар ИИБ бошлиги подполковник Э.Хусанов, шахар ИИБнинг тергов булими бошлиги майор Б.Муртозов ва терговчи капитан Г.Бозоровларнинг инсонларнинг хак-хкуклари ва конуларни паймол килишдаги найранглари хакида)

 

Жиззахда булиб утаётган бу вокеага нима учун батафсил тухталганимизнинг асосий сабабини укиб чикканингиздан кейин биласиз деган умиддамиз (Б.Хамро).

 

Бу жараёнлар нимадан бошлангани, яъни булиб утган вокеанинг кискача тафсилоти: «2006 йил 11-февраль куни, соат  12-00 лар атрофида «Юнус Ражабий» номли Жиззах вилоят  Драмма театри ёнида, ишсиз юрган йигитлар ва «Сайилжойи» лицей мактабининг укучилари уртасида жанжал булиб утади. Жанжалда 70 якин ёшлар катнашади»

 

Вокеа жойига етиб келган милиция ходимлари муштлашувга дахлдор деб гумон килинган йигитларни  "Заргарлик" махаллаcида жойлашган 2-сонли Жиззах шахар ИИБга олиб борадилар. Олиб кетилган йигитлар орасида Узбекистон Инсон хукуклари Мустакил  ташкилоти Жиззах вилоят булими азоси Уткир Пардаев хам бор эди. Терговчилар унга «Муштлашув  пайтида, сен жабрланувчи Жабборов Элдор кукрагига каттиқ тепиб, унга кастдан уртача оғир шикаст етказгансан» дея даъво билан чикадилар. Килмаган айбини буйнига қуйиш учун «Заргарлик» махалласидаги 2-сонли Жиззах шахар ИИБ бошлиғи подполковник Саъдулла Мелибоев адвокитсиз терговни бошлаб Уткир Пардаевни қийноққа сола бошлаган. Подполковник сурок  пайтидаги хар гапида, «Э.Жабборовни мен урганман»  деб ёзиб берасан деб бақиради. Унинг ва кул остдаги миршабларларнинг кийноқлари окибатида Пардаев бир неча марта хушини йукотади. Уткирнинг «Мен бу ерга тасодифан келиб колган булсам, колаверса ёшлигимдан суяк оқмаси касалига чалинганман,   яқинда оёгимдан операция килинганман. Кандай килиб Эддорни кукрагига тепишим мумкин» деган гаплари инобатга олинмайди.

 

Шундан сунг кийноклар шахар Ички Ишлар Булимида давом  этади. Кийнок  эстафетасини энди  Жиззах шахар ИИБ нинг тергов булими  бошлиғи Бахтиёр Муртозов бошчилигида Шерматов уз кулига олганди. У подполковник Саъдулла Мелибоевдан хам ёмон чикиб колди. Икки гапнинг бирида кулидаги отверкасини уйнатиб «Агар айбингни буйнинга олмасанг мана бу отверка билан орка тешигинга тикиб, кизил ичагингни  суғуриб оламан» дея Уткирнинг баданининг елка кисмига шикаст етказади (бу хакда экспертиза хулосаси бор).

 

28 соат мабойнида ИИБда хибсда сакланган Уткир Пардаевни уйидагилар кафилликка олиб 12-феврал куни олиб кетадилар. Милиция ходимлари Уткирни жиноий жавобгарликка тортишга астойдил бел боғлаганини курган Мустакил Инсон Хукуклари Кумитасининг вилоят булими раиси Уктам Пардев 14-феврал куни булган вокеа хакида,  Жиззах вилоят прокурорига, Миллий Хавфсизлик Хизмати бошкармасига, Жиззах вилоят ИИБ бошлиғи Ж.Оқбоевга, Жиззах шахар прокурори Т.Сагатовга ва ва вилоят хокими У.Ёмонкуловга шикоят ёзиб киргизади ва куйидагиларга уларнинг эътиборини каратади.

 

1.Милиция ходимлари томонидан каттик кийнокка солинган Уткир Пардаевни суд тиббиёт экспертиза текширувидан утказиш ва милиция ходимларининг  килмишларига бахо бериш.

2.   Шахар ички ишлар булимига олиб борилган болалардан факат Уткир Пардаев қийноққа солинганига эътиборни каратиш:

3.   Жабборов Элдорни тэквандо усулини пухта эгаллаган Марат Есимов тепганлигини айбдор буйнига олиб турса хам, терговчи  негадир уни сурок килмай уйига жавоб бериб юборганига;

4. Терговчи Б. Муртозов жабрланувчи Жабборов Элдор билан гаплашмай туриб,  унинг онасидан,   «Углимни Пардаев Уткир урган» деб тилхат ёздириб олганидан максади;

5.  Терговчи Г.Бозоров Руслан исмли фукарони сохта хувох  сифатида Уткир Пардаевга карши куйганлигини кандай бахолаш кераклигига;

7. Навбатчи капитан Рузимурод «Укангиз билан учрашишни шахар ИИБ бошлиги полковник Э.Хусанов ман килди» деб учрашишга рухсат бермаганига:

 

Мана  орадан 4 ой вакт утди. Уктам Пардаевнинг  юкори идораларга ёзган шикоятларига  эътибор    берилмади. Факат, Жиззах вилоят МХХ   бошкармаси бошлиги томонидан ёзилган шикоятни, вилоят прокуратурасига юборганлиги тугрисида икки    энлик жавоб хат олинди холос.

2006-йил 5-июнь куни Жиззах шахар ИИБ Т.К.К.Б.  булинмаси бошлиги,  капитан Г.Бозоров, терговчи  Шерматовлар, тергов килинган салкам 30 нафар болалардан факат икки нафарини ажратиб олиб,  аcоcий айбдор Есимов Марат Калбаевичга кушиб, Параев Уткир Пулатовични хам Уз.Р. ЖКнинг 105 моддаси 2 кисми «и» банди  билан айбланииб ва жиноий иш хулосасини тасдиклатиш учун Жиззах шахар  прокурори Т.Сагатов   этиборига хавола этди. Т.Сагатов аблов хулосасини 5 июнь куни тасдиклади.

 

Энг кизиги, шахар прокурори ишни судга оширилмасдан олдин булиб утган вокеалар жараёнидан хамма хайрон? Яъни, бу ишга шахар ИИБ бошлиги Эркин Хусановдан тортиб вилоят Ички Ишлар Бошкармаси бошлиги Окбоевгача «айбланаётган» Уткир Пардаевдан «Жиноятни буйнимга оламан» деб имзо куйдириб олишларига каттик харакат килганлигидир.

Хулласи, Уктам Пардаев ва унинг укаси Уткир Пардаевлар билан вилоят хукук тартибот органларининг катта кичик рахбарлари, терговчилар ва уларнинг рахбарлари уртасида мушук-сичкон уйини булиб утди. Бу уйин, орган ходимлари учун натижасиз тугаганлиги сабабли, улар охирги чора, тугридан тугри тухмат килиш ва кандай булмасин Уткир Пардаевни жиноий жавобгарликка тортиш йулини қидирдилар хамда бунга эришдилар хам.

Куйида, хуқуқ химоячиси Уктам Пардаев Хамда хукук тартибот рахбарлари уртасида булиб утган мушук-сичқон уйини хақида батафсилроқ тухталамиз:

 

2006-йил 11-февралдан бошлаб шахар ИИБ тергов булимига Уктам Пардаевни укаси Уткир билан тинимсиз чақиришлар авж олди. Уларни эртадан кечгача сабабсиз кутдириб қуйишарди. Уктам Пардаев терговчи Ғ.Бозоровга, “Укамни нега олдин адвокатсиз сурок килидиларинг, кийнадиларинг? Айибсиз булса хам нега айнан уни айибдор қилаяпсизлар?» деган саволлари жавобсиз колди;

Ана шундай кунларнинг бирида жабирланувчининг акаси Жабборов Вахоб терговчини кабинетига беммалол кириб келди-да, Уктам Пардаевга қараб, “Сен аблах хуқуқ химоячисимисан ёки жиноятчиларнинг хомийсимисан. Хали сен терговчиларга гап қайтариб махмадоналик қилганинг учун жавоб берасан” - деб ушқира кетди. шунда терговчи Ғ.Бозоров кулиб қуя колди.

Сукинишни бас қилган Жабборов Вахоб деразадан стадионга қараб, “Ғофуржон, Дустим стадионни ут босиб кетибди-я, уни Эркин акамга айтаман” (шахар ИИБ бошлиғи Э.Хусанов назарда тутилмоқда) деди-да, кабинетидан чиқар экан, Уктам Пардаевга уқрайиб, “Сен аблах билан кейин гаплашаман”-деб дуқ урди.

Уктам Пардаевнинг терговчига бу булиб утган вокеа хакида дархол акт тузиб жиноят ишига киритишини суради. Аммо терговчи бу ишни килмади.;

Орадан анча вақт утиб Уктам Пардаев жабрланувчининг акаси Вохоб Жабборовнинг талаби билан учрашди(Сухбат диктафонга ёзиб олинган). В.Жабборов Уктамга, «Мен укамни Республика Микрохирургия клиникасига ётқизаман, хужжатларнинг хаммаси тайёр. Ушанда курасан менинг кимлигимни» деб дуқ-пуписа қилишни бошлади. Кейин агар бир ярим миллион сум берсанг уканг қамалмайди. Мен хокимдан тортиб налогигача, терговчи-ю, унинг бошлиқларигача, бари билан бемалол гаплаша оламан» деб писанда қилган;

2006-йил май ойини урталарида Уктам Пардаев терговчи Ғ.Бозоров билан вилоят ИИБнинг тергов булими бошлиғи подполковник Низом ака хузурида булишади. Уктам Пардаев Низом акага «Укам жабрланувчи Жабборов Элдорни тепмаган, чунки у яқинда оёғидан операция булиб касалхонада ётиб чиққан» деган гапларни айтади. Шунда Низом ака «Бу иш судга чиқса хам хеч нима булмайди, зур келса жарима булади, хеч ким қамалмайди» деган жавобни беради;

2006-йил май оёнинг охирларида вилоят ИИБнинг тергов булими бошлиғи Низом ака, Уктам Пардаевни ва Уткир билан бирга айбланаётган Марат Есимовни вилоят ИИБ бошлиғи Окбоев хузурига олиб боради. Вилоят Ички Ишлар Бошқармаси бошлиғи Ж.Оқбоев «Нима гап?» деган саволига Низом ака «Уткир Пардаев айбини буйнига олишдан бош тортаяпти, имзо куймаяпти» деб жавоб қайтаради. Шунда Ж.Оқбоев Уктам Пардаевга қараб, «Нега укангиз мен урдим дея тайёр аризага кул куйишга рози булмаяпти, ахир ярашув булаяпти-ку, эртага укангиз судланса, нима булади?» деган гапни айтади. Уктам Пардаев бунга рози булмайди;

2006-йил 22-май куни соат 19.00 лар атрофида Жиззах шахар ИИБ бошлиғи подполковник Э.Хусанов Уктам Пардаевнинг уйига шахсан узи Уткир Пардаевга қунғироқ қилиб «Менинг ходимларим уйларинга боради. жиноятни буйнимга оламан деб имзо қуй, иш сен томонга хал булаяпти» деб тайинлайди.

Уша куни кечаси соат 22.30 ларда Х.Олимжон номли махалла участка нозири капитан Ойбек «Жигули» машинада Уктамларникига боради. Машинада шахар ИИБ. тергов булими бошлиғи майор Бахтиёр Муртозов хам бор эди. Участка нозири Ойбек, «Эрталабдан бери Уктамни излаб юрибмиз, келса зудлик билан Э.Хусановга кунгирок килсин»,-деб тайинлайди;

Терговчиларнинг пайтавасига курт тушган эди. 28-май куни эрталаб соат 9-00 лар атрофида участка нозири Ойбек, терговчи Гофур Бозоров, тергов булими бошлиги Бахтиёр Муртозовлар яна Уктам Пардаевнинг уйига ташриф буюрадилар. Уктам уйда йук эди. Улар кучанинг бошида чункайиб утириб олишиб, Уктамни кута бошлайди. Шу пайт хукук химоячиси Бахтиёр Хамроев Уктамникига масаласи буйича  келади. Гап нимада эканлигини билгач, чункайиб утирганларнинг олдига бориб, узини таништириб «Бу ерда кимга каровуллик килиб утирибсизлар? Илтимос ёнингиздаги инсонни хам таништирсангиз?» деб сурайди. Шошиб колган участка нозири Ойбек  «Уктам менинг журам булади, унда ишим бор эди» дейди. Ёнидаги терговчини эса мехнат муаллими деб таништириб юборади. Шунда Б.Хамраев уларга карата «Сизлар, зуравонликга асосоланган ёлгон сиёсатнинг курбонларисиз» деган сузига, шоша – пиша «Бизлар хеч качон ёлгон гапирмаймиз» дея яна ковун туширади;

Уктам Пардаев яшайдиган “Сангзор” махалласи участка нозири бир четда қолиб, Х.Олимжон номли махалла участка нозири Ойбек оёғи куйган товуқдек питирлаб 31-май куни майор Бахтиёр Муртозов билан Ғофур Бозоровларни эргаштириб яна Уктам Пардаевнинг хонадонига оёқ босадилар. Уткирдан имзо чекишни талаб қила бошлайдилар. Уктам Пардаев терговчиларга, «Уша муштлашувда иштирок этган 70 нафарча болалардан нега айнан менинг укамни танлаб олдиларингиз, айби булмаса хам жиноий иш очдиларингиз?» деган саволни яна беради. Чунки бошқа болаларнинг купчилиги маъмурий жавобгарлик билан қутулиб кетишган эди. Шунда тергов булимининг бошлиғи, майор Бахтиёр Муртозов «Айби борми- йуқми билмаймиз, лекин жанжал булган жойда укангиз булган-да, булмаганида майли эди» деган жавобдан нарига ута олмайди. Кейин «Эртага шахар ИИБ бошлигига утинглар, охирги имкониятларинг шу» дейишиб чиқиб кетадилар;

 

Бутунлай бошқа махалла участка нозири, бу махаллага мутлақо алоқаси йуқ булган Ойбек 2006-йил 3-июн куни яна Уктам Пардаевнинг уйига яна боради ва «Зудлик билан Э.Хусановга учрашар экансиз» деб айтиб кетади.

Уша куни соат 11-30 ларда Ойбек кайтиб келиб Уктам Пардаевга уни Э.Хусанов олдига олиб бориш буюрилганлигини айтади. Улар Х.Олимжон махалла участка пункитига боришади. Бироздан сунг Э.Хусанов терговчи Ғ.Бозоров ва яна бир фуқоро кийимидаги нотаниш киши билан кириб келишади. Э.Хусанов “Килган жиноятимни буйнимга оламан» деб укангиз имзо чекиш дейди. Уктам, «Укам Уткирни айби  йуқ» деганида, Э.Хусанов «Уканг жабрланувчини урган, шунинг учун қамалади» дейди. Шунда фуқоро кийимидаги нотаниш киши бирданига «Сенинг оёғинга йиқилиб илтимос қилишимиз керакми?» деб дук уришга тушди. Яна, Э.Хусанов эса тақдидли охангда: «Биласанми? Сенлар ишонган элчиларинг қулидан хеч нима келмайди. Сенга бир яхшилик қилмоқчи эдим, охирги марта келиб сураяпман, яна бизлардан дамонгир булиб юрмагин».

 Шунда фуқоро кийимдаги киши Уктамга «Бу гапларни уйинга келган уша элчиларинга айтиб юрмагин, тағин» дейди.

Уктам Пардаев улар кабинетидан чиқиб 30-метрлар юрганида, терговчи Ғ.Бозоров Уктамни кайтаради ва кабинетига олиб кириб «Хато қилаяпсиз, укажон, Уткир 5-йилга қамалиб кетади, мана бу қоғозларга қул қуйсангиз олам гулистон» дейди. Уктам Пардаев унга хар гал қайта-қайта берган саволини яна такрорлайди «Укам кийнокга солинган. Олдин шу саволимга жавоб беринг». Терговчи Ғ.Бозоров сийқаси чиққан уша жавобни такрорлади «Укангиз жанжал булган жойга борган-да. Бормаганида майли эди».

 

Прокурор томонидан бу айблов хулосаси барча хукук тартибот идоралари томонидан «урганилиб» тасдикдан утган. Уткир Пардаевнинг иши судга утди. Энди судда мушук-сичқон уйини булмайди албатда. Суд хуқуқ химоячисининг укасини жанжал булган жойга бориб колгани учун хам қамашга харакат қиладилар. «Агар уканг «Жиноятни буйнимга оламан» деб хужжатларга қул қуйиб берса, у қамалмайди деб орган ходимларининг берган ваъдаси рост. Аслида уларга Уткир Пардаев керак эмас. Аксинча, кейинги пайтларда уларни тинчини бузаётган хуқуқ химоячиси Уктам Пардаев керак. Агар уларнинг режаси амалга ошганида эди, яъни Уткир Пардаев имзо куйиб барча айбларни уз буйнига олганда эди хукук химоячиси  Уктам Пардаевнинг фаолияти чекланарди. Улар хохлаган пайтларида Уктам Пардаевга «Жим юр, оғийни чалиш, укангнинг тақдири, ипи бизнинг қулимизда акс хол уканг узини қамоқхонада куради» дейишга асос яратилган буларди.

Уктам Пардаев уларнинг иғвогорона бу таклифларига учмади. Сотилмади. Уз эътиқотига, мақсадига содиқ қолди. «Укам пешонасига нима ёзилган булса ушани куради» деб, орган ходимларига ялиниб-ёлвормади, ноғорасига уйнамади. Асил мақсад йулида курашни янада кучайтириш учун келажакка янада қадам ташлади.

 

Хозир Жиззах вилоятида хуқуқ химоячилари жуда оғир шароитларда, бошларини кундага куйиб курашни давом эттирмоқдалар. Сафдошларимиз Насим Исаков ва Улугбек Каттабоевлар зиндонга ташландилар. Бошкалари, устида қора булутлар пайдо булиб, реал хавф пайдо булганлар - Муйдинжон Қурбонов, Эгамназар Шаймановлар ватанини тарк этишиб, хорижга чиқиб кетдилар.

Тинимсиз таъқиблар, тазийқларга қарамай яқинда Жиззахлик хуқуқ химоячиларидан бир гурухи курашни фаоллаштириш учун бирлашиш зарур ва бу давр тақозаси эканлиги хақида бутун мухолифатчиларга БОЁНОТ тарқатдилар.

Жиззах, хозир Узбекистоннинг «Бермуд уч бурчаги»га айланган десак муболаға булмайди. «Бермуд учбурчаги» кемалар, самолётларга дахшат солиб, уларни уз домига тортаётган булса, Жиззахдаги хукук тартибот органлари Жиззахлик хуқуқ химоячиларига ана шундай дахшатни солмокчи булаяпти. Улар тинчлигини бутунлай йукотиб куйишган.

 

Энг асосий фактларга этиборингизни каратамиз: Вилоят прокуратурасига, адвокатсиз ва каттик кийноклар асосида тергов килинганлиги буйича ёзган аризасидан кейин, Жиззах шахар прокуратураси томонидан шахар ИИБнинг терговчилари устидан алохида суриштурув олиб борилган эди.  Суруштирув ишлари суриштурув буйича колиб кетди. Кийноклар буйича терговчилар устидан жиноий иш очилмай колиб кетди. Бу хакда, руйхатдан утган Мустакил Инсон хукуклари жамияти Жиззах вилоят булими ва Жиззах хукук химоячилар Ассоциация томонидан килинган мурожаатлар хам этиборсиз колдирилди.

 

Бу ишда нима учун Жиззахдаги хукук тартибот органларининг катта бошликлари бунчалик чопа-чоп килаётганлигининг асосий сабабини куйидагича деб биламиз: «Хукук химоячилари Шароф Пардаев ва Уткир Пардаев хамда бир Жиззахлик фукаро, харбийларга карашли Контер Разведка булими ходимлари томонидан шу йилнинг 24 март куни хибсга олиниб кийнокга солинган эди. Окибатда хукук химоячиси 5 кун мабойнида шифохонада даволанган эди. Бизнинг, Халкаро ташкилотларга килган мурожаатларимиздан кейин, бу кийноклар иши буйича Халкаро Хельсинки Федерацияси томонидан, Жиззах шахар прокуратураси, Жиззах вилоят прокуратураси ва Узбекистон Бош Прокуратурасига Очик хат хат жунатилган эди. Бу хакда, хамда Очик хат нусхасини якин кунларда Сизларга алохида етказамиз.

<