

1-китоб
ДЎК
нашриёти-2006
Ўзбек бош бўғини бўлган Туркнинг кейинги юз йилдаги энг улуғ шоирларидан бири Юсуф Жумадир.
Туркнинг орияти борлиги, ор-номуси топталмагани, виждони
ўлмагани, садоси ўчмагани, жасорати битмаганининг гувоҳи Юсуф Жумадир!
Булбул
битмас элда сайроқ Юсуфдир,
Зулм
бошин ёрган қайроқ Юсуфдир,
Ҳуррият
деб йўлга чиққан маҳалда,
Тангри
бизга берган байроқ Юсуфдир!
Демократик Ўзбекистон Конгресси улуғ адибнинг
китобини сизга тақдим этишни шараф деб билади.
Жаҳонгир Муҳаммад.
Ёрга суягингнинг илиги керак,
Суягингни кадах килиб
ичади.
Дустга юрагингнинг
тилиги керак,
Юрагингни кадах килиб
ичади.
Элингнинг муроди
мозорингдадир
Синган найинг синган дуторингдадир.
Ошинг еб кузлари
дилдорингдадир
Малагингни кадах
килиб ичади.
Тополмайсан мендак
ошик, бевафо,
Изларингга булган
жоним мубтало
Димогимга сочинг берар
хуш хаво
Этагингни кадах килиб
ичади.
Дилнинг
парчасидир шеърнинг хар сузи
Подшо ярасида хамиша
тузи.
Шоир, фигонингдир
унинг илдизи
Фалагингни кадах килиб
ичади.
Хамма утди хаёт деган
элакдан
Аждар колган одам
номли эртакдан
Айирдилар Юсуф сени
юракдан
Юрагингни кадах килиб
ичади.
2.02.05
Мендан узокрок юр
булут чакиндан
Йирок юрмагандан йиглаб олади.
Биродар феълимни
билсанг якиндан
Кусурли Юсуфдан
кунглинг колади.
Узокрок юрганим
яхшидир сендан
Согинч юракларга гулу
солади.
Мабодо феълингни
билсам якиндан
Энг якин дустимдан
кунглим колади.
Майлига кашкирга якин юр, инок,
На сотар, на бир кун
пойдан чалади.
Лекин одамзотдан
булмасанг йирок
Инсон боласидан
кунглинг колади.
2.02.05.
Алам деган аждар сени ютади
Итдан куркиб битдан
куркиб уф дерсан.
Бир пуф десанг дунё
колиб кетади
Балки букун, балки
индин пуф дерсан.
Номардларнинг туёгини
силайсан
Изларига хаётингни
улайсан
Куркканингдан ёвга умр
тилайсан
Качонгача пуч шаънига куф дерсан.
Итга ялок булгунингча
умри оз
Майдондаги отга
булгин чавандоз.
Хурлик бахтдир, хурлик
толеъ деган соз
Качон кураш инсон учун
урф дерсан.
Кавм тушган куркув
номли узанга
Гирдоб эрур мадад
кулин чузганга
Пешонангга куёнларни
ёзганга
Шурлик Юсуф умринг буйи туф дерсан.
2.02.05.
Подшоларга овоз керак
милён-милён
Мени эса битта овоз
этган султон.
Подшоларни подшо
килган эл овози
Нари борса беш ун
йилдир тахт парвози.
Шукр, менинг
подшолигим абадийдир
Парвозларим –
наволигим абадийдир.
Подшоларни халк овози
сайлагандир
Мени эса шукр
Тангри сийлагандир.
Каминадир сузи билан
шох, хукмдор
Ахир менга овоз берган
парвардигор.
3.02.05.
Дустлар мени душманга
Шаксиз
ушлаб беради.
Тишла деса кутуриб
Копиб, тишлаб беради.
Топогондир бариси
Копогондир бариси,
Ук илондир бариси,
Маргни нишлаб беради.
Тузоклари манфаат,
Маёклари манфаат,
Байроклари манфаат,
Ёвга кишнаб беради.
3.02.05.
Сароб чикди, гирдоб
чикди, жар чикди
Дарёмиздан дарё
чикмади ёраб.
Кузгун чикди, калхат
чикди, мор чикди
Хумомиздан хумо
чикмади, ёраб.
Жохил чикди, сукир
чикди, кар чикди,
Иблис чикди, юхо
чикди, хар чикди,
Жаллод чикди, гаддор
чикди, гар чикди
Подшомиздан подшо
чикмади, Ёраб.
Канот дедик булиб
чикди тур, Юсуф,
Маёк дедик
булиб чикди гур, Юсуф,
Биз кимларга
сигинмадик гур, Юсуф,
Худомиздан худо
чикмади, Ёраб.
3.02.05.
Шоир куроли севги
Куролланиб юради.
Бундан энг аввал узин
Юрагидан уради.
Шоир куроли севги,
Оламни забт этади.
Куроли энг аввало
Уз бошига етади.
Бу куролдан кочишга
Хеч кимнинг йук
чораси.
Нафрат деганлари хам
Шу куролнинг яраси.
Киличдайин каломи
Гофил эл куксин тилар.
Бу нафратни халкини
Севгани учун килар.
Вулкондай наъралари
Элни бедор этади.
Шоир куроли золим
Шох бошига етади.
Машраб дилин куйдирган
Куроли – мухаббати.
Насимийни суйдирган
Куроли—мухаббати.
Махшарда хам битмайди
Бу курол яралари.
Пайконлари шоирнинг
Багрининг поралари.
Шоир куроли севги
Оламни забт этади.
Куроли энг аввало
Уз бошига етади.
5.02.05.
Хамма нола килса то улгунича
Шоир улган сунг хам
нола килади.
Тупроги гиёхми ва ё
гулгунча
Ойга интилади вола килади.
Улим куёлмайди ишкига
нукта
Гурда хам ётади дард
деган сихда.
Согинч деган
утда, гам деган укда
Хар зарра хокини лола килади.
Хамма улдими, бас,
буткул тинчийди
Шоирнинг юраги мангу
санчийди.
Ушалмайин колган армон
гажийди
Севгига узини хадя
килади.
Мухаббат Юсуфнинг ери, фалаги,
Элаб йукотолмас улим элаги,
Кузлари юмилса йиглар суяги,
Рузи махшарда хам жола
килади.
3.02.05.
Кулида куён юрак
Шох йуталса хул этак.
Яна эрман дер номард
Узига бир эр керак.
3.02.05.
Дунё деган поездга
Йулатмаслар нозирлар.
Бу поездга сигмаган
Харгиз мендек шоирлар.
Гамлардан яраландим
Каминадек хаста йук.
Бу поездга сигмасман
Ахир менда чипта йук.
Нодонлиги булмаган
Чипта ола олмайди
Шайтонлиги булмаган
Чипта ола олмайди.
Хаммада чиптаси бор
Хамма бирдай бахтиёр
Бири биридан нодон
Бири биридан шахкор.
Поезд учар кузгундек
Жохилга айлаб карам
Мени комига тортган
Армон аталган алам.
Поезд учар калхатдек
Чироклари зулматдан.
Утган эмас, утмас хам
Имон деган бекатдан.
Дунё деган поездга
Йулатмаслар нозирлар.
Бу поездга сигмаган
Харгиз мендек шоирлар..
4.02.05.
Мухаббат мендан булсин
Сенданчи, булсин
висол.
Кеча сочингдан булсин
Кошингдан булсин
хилол.
Болари мендан булсин
Сендан-чи, булсин
асал.
Юзингдан булсин олма
Ёногингдан булсин ол.
Куксимдан булсин
богинг
Анор куксингдан
булсин.
Дамимдан булсин олов
Дамингдан булсин шамол.
Ишким булсин саманинг
Ишкинг булсин
чавондоз.
Чопиш мендан, чоптириш
Сендандир сохибжамол.
Багримдан булсин кабоб
Мижгонинг булсин сихи.
Кумири карогингдан
Чуги рухимга камол.
Бошим тупроги булсин
Пойинг булсин куш
нихол.
Савдоли сорим карол
Оёгинг булсин кирол.
Юсуфдан булсин булбул
Сендан-чи, булсин
бустон.
Мухаббат мендан булсин
Сендан-чи, булсин
висол.
4.02.05.
Хум
Одамзот – хум, кай
бирин
Ичи тула жавохир.
Хар бир сузи тиллодир
Хар бир фикри эрур
дур.
Одамзот – хум, кай
бирин
Ичи тула шарбатдир.
Хар бир сузи асалдир,
Хар бир фикри
лаззатдир.
Одамзот – хум, кай
бирин
Ичи тула лахта кон.
Золимларнинг зулмидан
Огзида кондир вулкон.
Одамзот – хум, купларин
Ичлари тула илон.
Нишлари хакгуйларнинг
Куксини килган нишон.
Одамзот хум, купларин
Ичлари тула жиндир.
Улар дастида замон
Интихоси йук тундир.
6.02.05.
Подшо ва бош вазир
ривояти
Кутурган ит шох эди
Бутун кавм норизо.
«итлиги майли эди
Кутуртирдинг хам
худо».
Вас-вас ит кутурган ит
Тун-кун копгани
копган.
Кавм хар кун киргиндан
Завол топгани топган.
Эл фигонда: зулмга
Нахот йукдир
интихо.
Бизни кутурган итдан
Узинг озод кил, худо.
Каргишлардан подшога
Гаддорлар берар хабар.
Кутургандан кутуриб
Айлар фармони махшар:
Булсин кутурган кашкир
Бош вазирим – анисим.
Куним битса кутурган
Кашкир тахтга ворисим
Вахимага тушди эл
Лабларини тишлади.
Подшо – кутурган итга
Умр тилай бошлади.
Соясига юкинар
Улиб колса нетамиз.
Кашкирнинг ичагида
Киёматни кутамиз.
Дуо килар, туну кун
Улмасин деб мустабид.
Яхширокдир кутурган
Кашкирдан кутурган ит.
Дунёнинг куп жойида
Хамон шундок эл
дилгир.
Кутурган ит
шохдир, Бош
Вазир – кутурган
кашкир.
6.02.05.
Хиёнат супургиси
Хиёнат дин имонга
Эътикодни супурди.
Исони улдирганлар
Мухаммадга тупурди.
Афсус, одамзот лойи
Хиёнатдан корилган.
Хакка карши иблиснинг
Оркасидан борилган.
Чормихдадир хамиша
Диёнат пешволари.
Зулмат куршовидадир
Самонинг зиёлари.
Олам тахтида шайтон
Махшаргача тургуси.
Одам зоти, водариг,
Хиёнат супургиси.
7-8.02.05.
Сунбул сочларингдан окшом сурайман
Пойингдан бошимга ором
сурайман.
Димогим кокилинг
буйларига зор,
Елдан димогимга пайгом
сурайман.
Хар муйинг остида битта жаннат бор,
Хар бир жаннатингдан
илхом сурайман.
Оппок буйнинг
булсин кулимга ишком
Жонимга васлингдан
ишком сурайман.
Юсуф писанд этмас шохлар тахтини
Тиззангдан
бошимга маком сурайман.
8.02.05.
Умрини тилаганим
Улимимни тилайди
Бошини силаганим
Душман бошин силайди
.
Боткокда колганида
Чузган эдим дастимни
Куллаганим ,водариг
Ганимимни куллайди.
Дуст деб наинки богин
Чулин хам
гуллатгандим.
Дуст туфайли ёвимнинг
Чули букун гуллайди.
Юсуф, ахли хиёнат
Бошга солди киёмат.
Бошини силаганим
Душман боши.н силайди
.
5-8.02.05.
Энди хаммаси утди
Энди хаммаси вайрон.
Вайроналар остидан
Нима излайсан, гирён?!
Бахор утди, ёз утди,
Энди хаммаси хазон.
Хазонларнинг остидан
Нима излайсан, нолон?!
Толени бахорларнинг
Атридан излаш керак.
Ёшликнинг дилни ёккан
Дардидан излаш керак.
Энди хаммаси утди
Сен кишнинг даласидан
Кидирмагин хандалак.
Не изласанг биродар
Вактида излаш керак.
8.02.05.
Бегонанинг итига
Кеча бергандим суяк.
Бу кун мени у тагин
Копмок истар, ё фалак.
Одамга ташласангчи
Ук булиб отилмайди.
Дустлар сотилар, ит-чи
Суякка сотилмайди.
8.02.05.
Туркистонга не керак
Туркистону Озодлик!
Бири жон, бири юрак
Туркистону Озодлик!
Аждодларнинг байроги,
Махшаргача маёги,
Курар кузи чироги,
Туркистону Озодлик!
Бошка юртлар -- хок, Турон –
Юрт, Эрк деб тукилган
кон.
Жахондан улуг жахон
Туркистону Озодлик!
Гуруглининг Гироти,
Бургутларнинг каноти
Туркийларнинг хаёти,
Туркистону Озодлик!
Оролим тулармикан,
Жахолат кулармикан,
Муяссар булармикан
Туркистону Озодлик!
8.02.05.
Шайтон шайтонлигин
инсонга берган
Эшак хайвонлигин
нодонга беоган.
Дустларда азроил азроиллиги
Илон илонлигин ёронга
берган.
Укинма кирилди хоин элим деб,
Худо газабини султонга
берган.
Асрай олмадилар соткин авлодлар
Осмон осмонлигин Туронга берган
Инсон боласига ишонма,
Юсуф,
Гарчи кулларини куъонга
берган.
8.02.05.
Бандаси бндасига
Худолик давосида
Боткоклик боткокликка
Самолик давосида
Чанг булса хам одамзот
Дунёнинг хавосида.
Чулпонлик давосида
Зухролик давосида.
Гарчи дуст – бит, бу
олам—
Хиёнат биносида.
Фидолик даъвосида
Зиёлик даъвосида.
Улим нуктадир инсон
Макрин интихосида.
Юсуф, букун шайтонлар
Худолик даъвосида.
10.02.05.
Балки
подшодирсан, пойингда барча,
Балки жахонгирсан дастингда очун.
Ёпилса хаёт деб
аталган дарча
Бир узинг коласан
кунлардан бир кун.
Балки комрондирсан, дустларинг бисёр
Нигохинг сочади
севинчдан учкун
Бошингга
сиртмогин чузар булса дор
Бир узинг коласан кунлардан бир кун.
Шоирнинг устидан
кулмагин зинхор
Мудом ёлгиз дея бехамдард, дилхун.
Искандар ёнида айт
букун ким бор?!
Бир узинг коласан
кунлардан бир кун.
11.02.05.